Jak usytuować szambo, przydomową oczyszczalnię i zbiornik na deszczówkę?

Zbiornik na nieczystości ciekłe tzw. szambo to jedno z rozwiązań dla tych działek budowlanych i rekreacyjnych, które nie mają możliwości przyłączenia do zbiorczej kanalizacji. Inwestor podejmujący się budowy szamba na swojej działce musi jednak ściśle przestrzegać przepisów i odległości związanych z lokalizacją zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

By lokalizacja zbiornika była zgodna z obowiązującym prawem, trzeba wziąć pod uwagę następujące odległości:

Obiekt / instalacja	Minimalna odległość
Studnia lub ujęcie wody pitnej	15 m
Okna i drzwi budynku mieszkalnego	5 m
Granica działki lub droga	2 m
Rurociągi z wodą lub gazem	1,5 m
Przewody elektryczne	0,8 m

Wyjątek stanowią zbiorniki podziemne, które mogą być usytuowane bezpośrednio przy budynku mieszkalnym pod warunkiem, że wyprowadzenie odpowietrzenia zbiornika (przez instalację kanalizacyjną) znajduje się co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych budynku.

Jedną z sytuacji wyjątkowych, pozwalających na usytuowanie zbiornika na nieczystości ciekłe w granicy działki, jest takie zagospodarowanie działki sąsiedniej, w którym już istniejący zbiornik również jest w granicy. Ważne jest, by w takim przypadku lokalizować zbiornik dokładnie w tym samym miejscu tak, by oba bezpośrednio ze sobą sąsiadowały. W większości przypadków do budowy szamba niepotrzebne jest pozwolenie na budowę. Wystarczy wypełnić odpowiedni wniosek i złożyć go w urzędzie gminy. UWAGA! Takie rozwiązanie możliwe jest tylko dla zbiorników o pojemności do 10 m³. Zbiorniki o pojemnościach przekraczających 10 m³ wymagają uzyskania pozwolenie na budowę.

Gdy złożymy dokumentację i nie będzie ona wymagała uzupełniania, musimy odczekać 30 dni. W czasie tym Starosta ma prawo zgłosić sprzeciw. Starosta może też nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie szamba, gdy są przesłanki, że np.: taka budowa może spowodować pogorszenie stanu środowiska. Termin, w jakim musimy podjąć się budowy zbiornika na nieczystości, po uzyskaniu pozwolenia to dwa lata. Po tym czasie musimy ponownie starać się o pozwolenie.

Ważne: w większości przypadków szambo o pojemności do 10 m³ nie wymaga pozwolenia na budowę – wystarczy zgłoszenie w urzędzie gminy. Większe zbiorniki oraz sytuacje szczególne (np. ryzyko pogorszenia stanu środowiska) wymagają już pozwolenia.

Zbiornik na deszczówkę – ekologiczne rozwiązanie

Coraz większym zainteresowaniem cieszą się też zbiorniki do gromadzenia wody opadowej. Wodę taką można wykorzystać np. do podlewania ogrodu. Na rynku dostępne są też systemy zagospodarowanie wody deszczowej, które umożliwiają wykorzystanie jej w domu np. do spłukiwania toalet. Problem ze zbiornikami na deszczówkę wynika z braku dokładnych uregulowań prawnych, dlatego też przy ich lokalizacji przyjmuje się założenia analogiczne do wymogów dla przydomowych oczyszczalni ścieków.

Jakie zalety przynoszą przydomowe zbiorniki na deszczówkę?

• Oszczędność na rachunkach – podlewanie ogrodu czy mycie samochodu deszczówką nic nie kosztuje.
• Ochrona środowiska – mniej zużytej wody wodociągowej, mniejsze obciążenie kanalizacji.
• Energooszczędność – brak konieczności pompowania i uzdatniania wody z sieci.
• Zapas wody w razie awarii wodociągu.

Uwaga: brak jednoznacznych przepisów co do lokalizacji zbiorników na deszczówkę sprawia, że najczęściej przyjmuje się analogię do przydomowych oczyszczalni ścieków.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków

Przydomowe oczyszczalnie ścieków najprościej jest wpisać jako rozwiązanie gospodarki ściekowej do projektu budowlanego. Rozwiązanie to pozwala (po uzyskaniu pozwolenia na budowę) na instalację przydomowej oczyszczalni bez dodatkowego występowania o zgodę na montaż. Gdy zdecydujemy się na budowę już po otrzymaniu pozwolenia lub gdy oczyszczalnia ma pojawić się przy istniejącej zabudowie, wymagane jest zgłoszenie budowy w stosownym urzędzie (np. Starostwie Powiatowym). W wyjątkowych sytuacjach samo zgłoszenie może nie wystarczyć. Gdy planujemy odprowadzenie oczyszczonego ścieku np. do rowu melioracyjnego lub rzeki, a także, gdy zrzut ścieków będzie większy niż 5 m³ na dobę, musimy złożyć operat wodnoprawny. By lokalizacja przydomowej oczyszczalni (oraz zbiornika na wodę opadową) była zgodna z przepisami prawa, musimy zachować odległości:

Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków to ekologiczne rozwiązanie, które pozwala uniezależnić się od kanalizacji zbiorczej.

Procedura formalna:

• Jeśli oczyszczalnia jest wpisana do projektu budowlanego – nie wymaga dodatkowej zgody.
• Jeśli budowana jest później – konieczne zgłoszenie w starostwie.
• W przypadku odprowadzenia ścieków do rzeki, rowu melioracyjnego lub powyżej 5 m³/dobę – wymagany operat wodnoprawny

Minimalne odległości dla drenażu rozsączającego:

Minimalne odległości dla oczyszczalni / zbiornika na wodę opadową:

Dzięki zachowaniu tych wymagań oczyszczalnia jest bezpieczna dla środowiska i nie stanowi zagrożenia dla jakości wody pitnej.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy każde szambo wymaga pozwolenia na budowę?

Nie. Szamba do 10 m³ wymagają tylko zgłoszenia w gminie. Powyżej tej pojemności – potrzebne jest pozwolenie.

Jak daleko od domu można postawić szambo?

Minimalna odległość wynosi 5 m od okien i drzwi budynku mieszkalnego.

Czy zbiornik na deszczówkę można postawić przy granicy działki?

Tak, przyjmuje się zasady podobne jak dla oczyszczalni – najlepiej minimum 2 m od granicy.

Jakie są odległości przy budowie przydomowej oczyszczalni?

Drenaż powinien znajdować się min. 2 m od granicy działki, 5 m od domu i 30 m od studni.

Czy oczyszczalnia jest lepsza od szamba?

Przydomowa oczyszczalnia jest bardziej ekologiczna i tańsza w eksploatacji, choć wymaga większej powierzchni działki i początkowo wyższych nakładów finansowych.